Podsumowanie i otwarcie wystawy pokonkursowej Zdobnictwa 2026
W Niedzielę Palmową, 29 marca 2026 roku, w Monieckim Ośrodku Kultury w Mońkach odbyło się uroczyste podsumowanie i otwarcie wystawy pokonkursowej jubileuszowego XXX Wojewódzkiego Przeglądu „Zdobnictwo Obrzędowe Cyklu Wiosennego i Świąt Wielkanocnych”.
Do udziału w imprezie zaprosiła Agnieszka Skarżyńska wraz z Dariuszem Gwiazdą, Dyrektorem MOK, śpiewając tradycyjną „konopielkę”. Wydarzenie idealnie wpasowało się w obchody 50-lecia istnienia Monieckiego Ośrodka Kultury oraz 70 lat życia kulturowego w Mońkach, gromadząc miłośników podlaskiej tradycji ludowej i podkreślając trzy dekady corocznego święta folkloru, kuźni talentów oraz nośnika lokalnych obrzędów.
Komisja artystyczna pod przewodnictwem Aleksandry Pluty – specjalisty-etnografa z Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w Wasilkowie – w składzie: Agnieszka Jakubicz, instruktor z Działu Animacji Kultury Podlaskiego Instytutu Kultury w Białymstoku; Krystyna Barbara Lewkowska, była instruktorka ds. plastyki oraz Urszula Lengiewicz, specjalista ds. kultury ludowej Podlaskiego Instytutu Kultury w Białymstoku, oceniła aż 198 zestawów prac autorstwa około 162 twórców w pięciu dyscyplinach: pisankach, pająkach, palmach, kwiatach i wycinankach. Jury podkreśliło bardzo wysoki i wyrównany poziom artystyczny, zwłaszcza wśród pisanek, co świadczy o dużej liczbie nagród i wyróżnień przy minimalnej eliminacji prac.
Pokaz zdobienia pisanek poprowadziła ceniona twórczyni ludowa Bożena Chomiczewska z Lipska. Od 25 lat z zaangażowaniem rozwija pasję do rękodzieła, łącząc pisankarstwo z tworzeniem pająków. Jej droga ze sztuką ludową zaczęła się w 1995 roku, zainspirowana mężem Sławomirem – tokarzem mis z drewna brzozowego. Nauczyła się pisankarstwa od lipskiej mistrzyni Krystyny Cieśluk, a jej prace – batikowe pisanki i pająki z łubinu, grochu i fasoli – wiernie oddają tradycję.
Atmosferę ludowego świętowania wielkanocnego stworzyły występy zespołów działających przy MOK: „Pogodna Jesień”, „Wrzosy” oraz seniorzy z Klubu „Raj Seniora”, którzy swymi występami przenieśli zebranych w świat tradycji.
Nagrody laureatom wręczali przedstawiciele władz lokalnych: Dariusz Jaworowski – Przewodniczący Rady Powiatu Monieckiego, Mariola Sajkowska – Zastępca Przewodniczącego Rady Miejskiej w Mońkach, Bogdan Kazimierz Sierba – Radny Rady Miejskiej w Mońkach oraz Dariusz Gwiazda – Dyrektor Monieckiego Ośrodka Kultury. Ich obecność uwypukliła rangę jubileuszowej edycji.
Jury wyróżniło m.in. tradycyjne pisanki batikowe, drapane i malowane z Lipska, Moniek, Szudziałowa, Trzciannego, Sokółki, Augustowa, Goniądza, Dolistowa, Kruszyna, Długołęki, Zblutowa, Juchnowca Kościelnego i Zabiela. Zachwyt budziły palmy wielkanocne z Moniek, Trzciannego, Szudziałowa, Mikicina, Dolistowa i Czekołd, barwne kompozycje kwiatowe z Trzciannego, Szudziałowa, Długołęki, Zabiela i Łaźni, misterne pająki ze słomy, fasoli i ciecierzycy z Zabiela, Długołęki, Trzciannego oraz Moniek, a także liczne wycinanki ludowe, głównie z Moniek.
Wiosna w obrzędowości ludowej to czas magicznych zabiegów i wróżb o urodzaj, obfitość, płodność, zdrowie czy zamążpójście, a Wielkanoc symbolizuje odnowę przyrody i człowieka. Przegląd wraz z towarzyszącą wystawą stały się przestrzenią refleksji nad tradycją i sztuką obrzędową, które pogłębiały nastrój Świąt Wielkanocnych.
Wyniki przeglądu dostępne są na stronie MOK www.kulturamonki.pl, a wystawę można oglądać do 20 kwietnia. Jury wyraziło nadzieję na zachowanie tradycji wielkanocnego zdobnictwa w regionie, dziękując nauczycielom i opiekunom za wychowanie kontynuatorów tradycji. Podziękowania skierowano także do Monieckiego Ośrodka Kultury za profesjonalne przygotowanie i organizację oraz do fundatorów nagród: Urzędu Miejskiego w Mońkach i Podlaskiego Instytutu Kultury w Białymstoku.
